Przemiana Robinsona Crusoe (wymiar etyczny powieści)
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Jednak młody Crusoe zbyt długo kierował się w swoim życiu dumą. Nie chcąc przyznać się do porażki, a nawet do tego, ze nie nadawał się na żeglarza, bo przecież cierpiał na chorobę morską. Podczas swojego pierwszego prawdziwego sztoku widzieliśmy go przecież krzyczącego w niebogłosy:
Boże, wybacz mi! (…) Pozwól mi wrócić do domu, a przysięgami ci, nigdy go już nie opuszczę! Pozwól mi stanąć znów na twardym lądzie, a nigdy, nigdy już nie złamię zakazu ojca mego, którego wola jest Twoją wolą widocznie!.

Szybko o tym jednak zapomniał. Zdawał sobie sprawę, że ojciec miał rację, jednak duma nie pozawalała mu przyznać się od błędu i pchała go do kolejnych niebezpiecznych przygód, które najpierw wpędziły go do pirackiej niewoli, a następnie uwięziły na odciętej od świata wyspie na blisko trzydzieści długich lat.

Materializm Robinsona i umiejętność do robienia interesów uwidacznia się w drugim rozdziale, w którym wzbogaca się o trzysta funtów. Pieniądze stanowiły jego udział w wyprawie do Gwinei, dzięki nim mógł poczuć, jak żyją wyższe sfery. Dążenie Crusoe do kumulowania bogactw było bardzo wyraźne na wyspie, gdzie bohater gromadził wszystkie przedmioty, jakie udało mu się znaleźć, nie patrząc na to czy mu się przydadzą czy nie. Kapitalistyczne podejście do życia Robinsona było wielokrotnie krytykowane przez ówczesnych myślicieli socjalistycznych, włączając do tego grona najważniejszego myśliciela nurtu – Karola Marksa.

W rozdziale trzecim, w którym Robinsonowi udaje się uciec z niewoli pirackiej uwidoczniły się takie cechy bohatera jak przebiegłość, pomysłowość i wola przetrwania. To dzięki tym właśnie atutom Crusoe nie tylko przeżyje na wyspie prawie trzydzieści lat, ale urządzi sobie na nim wygodne i dostatnie życie. Również na tym etapie losów Robinsona możemy zauważyć pewne cechy jego charakteru, które później uwypuklą się jeszcze bardziej, gdy na swojej drodze życiowej napotka Piętaszka. Uwidoczniła się wówczas umiejętność Crusoe nie tylko do zjednywania sobie ludzi, ale do ich podporządkowywania i manipulowania nimi. Widzimy to na przykładzie Ksurego, który przysiągł Robinsonowi lojalność i ją dochował.

Dalsze losy bohatera to pasmo sukcesów finansowych. Niczym wytrawny kapitalista Robinson szybko bogaci się i gromadząc coraz to więcej dóbr, ziemi i pieniędzy. Wówczas dochodzi do niego myśl, że zblżea się do poziomu, jakiego wymagał od niego ojciec. Zaczął wieść życie człowieka klasy średniej, choć nie robił tego w rodzinnej Anglii, lecz w dalekiej Brazylii. Wtedy też możemy dostrzec w nim przewartościowanie ideologiczne, gdyż pieniądze zawładnęły jego duszą. Widzimy go na przykład ubolewającego nad tym, że sprzedał Ksurego. Nie czyni tego jednak dla tego, że tęskni za nim jak za przyjacielem, ale dlatego, że przydałby mu się niewolnik do pracy. Wreszcie bogaci się na tyle, że stać go na zakup niewolników. Uwidacznia się tu pewien paradoks charakteru Crusoe (a w rzeczywistości także Daniela Defoe), dla którego idea niewolnictwa nie kłóciła się z religijnością.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 - 


  Dowiedz się więcej
1  Przypadki Robinsona Crusoe - streszczenie w pigułce
2  Dziennik Robinsona Crusoe
3  Charakterystyka bohaterów „Przypadków Robinsona Crusoe”



Komentarze
artykuł / utwór: Przemiana Robinsona Crusoe (wymiar etyczny powieści)







    Tagi: