Robinson Crusoe – charakterystyka - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Nie można o nim powiedzieć, że jest bohaterem bardzo efektownym, czy też epickim łowcą przygód, ale z pewnością Robinson Crusoe posiada cechy, które zapewniły mu uznanie, a nawet uwielbienie przez dziesiątki pokoleń czytelników na całym świecie. Na ich czele znajduje się dla niektórych wytrwałość, jaką możemy podziwiać przez miesiące, kiedy rzeźbi czółno czy też podczas długiej nauki trudnej sztuki garncarstwa, którą z czasem opanował do perfekcji. Dla innych będzie to zaradność Robinsona, jaką wykazał się podczas budowy domu na wyspie. Zaczynając od szałasu, skończył na posiadaniu dwóch domostw, pól uprawnych oraz wielkiej zagrody dla kóz. Samodzielnej postawie Crusoe przyklaskiwali nie tylko zwykli czytelnicy, ale także i filozofowie, jak chociażby Jan Jakub Russo, który w swoich pracach stawiał podejście do życia bohatera powieści Daniela Defoe jako wzór do naśladowania dla dzieci.

Jeszcze inna grupa odbiorców za najlepszą cechę charakteru Robinsona uważać może smykałkę do robienia interesów, która dorównywała jego instynktowi przetrwania. Udaje mu się na przykład zbić fortunę w Brazylii, a nawet na bezludnej wyspie zgromadził pokaźną sumę pieniędzy i złota.

Crusoe cechuje także skromność. Jako narrator powieści nigdy nie przedstawia samego siebie jako nieustraszonego herosa, nawet we fragmentach, kiedy niemal jednoosobowo udaje mu się zdławić bunt na statku. Co więcej, często dzieli się z czytelnikami poczuciem strachu, a nawet paniki, jakie towarzyszyły mu na przykład przy odkryciu śladu ludzkiej stopy na wyspie. Robinson stara się zamiast tego przedstawić siebie jako zwykłego, rozsądnego człowieka, a nie nieustraszonego bohatera.

Jednak z cechami pozytywnymi, co do których nie ma żadnych wątpliwości, kontrastują w przypadku Crusoe oczywiste wady. Robinson wydaje się być pozbawiony głębokich uczuć, co widać na przykład w momencie, gdy ucieka z domu i porzuca swoją rodzinę. Bardziej niż gniewu czy żalu ojca obawiał się religijnych konsekwencji swojego postępowania.

Pomimo swojej hojności wobec ludzi, których często obdarowuje drogimi rzeczami, nie przejawia szczerego zainteresowania nimi. Z nikim nie nawiązuje szczerych i głębokich więzi. Pod koniec powieści dowiadujemy się na przykład, że Robinson ożenił się. Z tego samego zdania wynika też, że małżonka zmarła. Ograniczenie informacji na temat wybranki swojego serca wydaje się niemal nieludzkim.

Jako indywiduum Crusoe wydaje się postacią raczej nudną i nadętą. Wynika to także ze sposobu prowadzenia przez niego narracji, która jest niezwykle precyzyjna i skupiona wyłącznie na faktach. Pozornie ekscytująca czynność jak rzeźbienie czółna, które miało posłużyć do ucieczki z wyspy, w ustach Robinsona są niemal katorgą dla czytelnika. Sceny najdynamiczniejszej akcji w powieści, jak na przykład podjęcie walki z całym plemieniem kanibali zamieniają się w wyliczankę suchych faktów, jak na przykład stan uzbrojenia barbarzyńców.

Jego zamiłowanie do powiązania wydarzeń z konkretnymi datami ma sens tylko do pewnego momentu, Robinson jednak je kontynuuje, przez co staje się ono irytujące dla czytelnika i świadczyć może o jego obsesji. Dochodzi do tego, że poznajemy daty powstania kolejnych narzędzi Crusoe, jak na przykład parasolka z koziej skóry, a nie wiemy kiedy dokładnie spotkał Piętaszka. Niektórzy badacze literatury twierdzą, że dziennik Robinsona nie jest przejawem jego zaradności, a choroby psychicznej.

Chociaż Crusoe nie zależało na kreowaniu się na epickiego bohatera, z całą pewnością zależało mu na stanie posiadania, władzy i prestżeu. Gdy po raz pierwszy nazywa siebie królem wyspy, czytelnikowi może wydawać się, że żartuje. Jednak kiedy czyni z Hiszpana swojego subiekta, mamy pewność, że w swoich urojeniach faktycznie widzi siebie jako monarchę i władcę. Zanim nauczył Piętaszka wymawiać „tak” i „nie” w języku angielskim, wpoił mu, że jest „panem” i tak kazał się do siebie zwracać. Z dzisiejszej perspektywy wiele zachowań Robinsona można nazwać rasistowskimi, jednak dla niego były one zupełnie naturalne i wynikały bezpośrednio z kultury Zachodu. Obecność Piętaszka pozwoliła mu znowu poczuć się jak Europejczyk, a kompan potęgował to uczucie za każdym razem, gdy zwracał się do niego per „panie”.

Podsumowując można powiedzieć, że pozytywne cechy charakteru, takie jak zaradność, przedsiębiorczość, odwaga wynikały z jego osobowości, czyniąc go dla wielu przykładnym bohaterem. Negatywne zaś cechy miały charakter społeczny, kulturowy i nabyty, zostały mu wpojone przez europejskie otoczenie. Zetknięcie się tych dwóch stron w jednej postaci czyni ją bardzo złożoną. Tytułowy bohater powieści Daniela Defoe pozwala czytelnikowi poznać smak sukcesu, porażki, a przede wszystkim sprzeczności drzemiących we współczesnym, wielowymiarowym człowieku.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Przypadki Robinsona Crusoe - streszczenie w pigułce
2  Daniel Defoe - biografia
3  Dziennik Robinsona Crusoe



Komentarze: Robinson Crusoe – charakterystyka

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: